Czym jest muzyka folkowa oraz jej początki w Polsce

Koncert
Współczesny folk oraz kierunek jego rozwoju.
Maj 10, 2018
Show all

Czym jest muzyka folkowa oraz jej początki w Polsce

Tradycyjny instrument

Termin “muzyka folkowa” budzi pewne kontrowersje. Niektórzy mówią, że jest to muzyka nie “zgodna z rzeczywistością”, dla niektórych termin jest niezrozumiały, jeszcze inni powiedzą, że folk jest nieprofesjonalny. Oczywiście, są tacy, którzy tworzą i kochają tę muzykę. Więc właśnie dlatego chcemy zastanowić się i poświęcić czas temu, aby zrozumieć, czym jest muzyka folkowa w Polsce.

Tradycyjny instrument dmuchany

Minęło już prawie 50 lat od pierwszej emisji kompozycji folkowej w radiu. Zespołem folkowym, który po raz pierwszy pojawił się w Polskim radiu był węgierski “Delibab”. Delibab to zespół wyjątkowo muzyczny i śpiewający, pozbawiony elementów tańca (większość powstałych zespołów folkowych w tamtym czasie miały przedstawienia choreograficzne). Ciekawym faktem było to, że grali na instrumentach przerabianych i rekonstruowanych. Aby zdobyć takie instrumenty, zespół jeździł po wsiach, szukając starych instrumentów. W tych czasach było wiele muzykantów wiejskich. Grali głównie na instrumentach tradycyjnych, często to były też instrumenty charakterne wyjątkowo dla pewnej miejscowości, regionu.

Członkowie zespołu mówili, że grają muzykę folkową, zastanówmy się czym jest muzyka folkowa oraz skąd pochodzi sam termin. Termin “Folk music” jest dość niejednoznaczny, ponieważ w każdej części świata jest rozumiany inaczej. Termin przyszedł do nas z Wielkiej Brytanii. To właśnie tam najwcześniej pojawiła się ta odsłona muzyczna w Europie. Muzyka była inspirowana miejscowym folklorem, a “głównymi ośrodkami” jej powstania – wieś. Brytyjska muzyka folkowa jest oparta na dawnej muzyce ludowej. Współczesna muzyka folkowa odnosi się do realiów życiowych współczesności. W skandynawskich krajach za muzykę folkową uznają większość gatunków muzycznych zapożyczających inspiracje z muzyki tradycyjnej. Modnym trendem jest naśladowanie tradycyjnych melodii w muzyce ciężkich brzmień, takich gatunków jak rock czy metal.

W latach 70-tych, kiedy zainteresowanie do muzyki folkowej w Polsce zaczeło rosnąć, była ona wykorzystywana jako narzędzie do propagandy komunistycznej. Dużo zespołów powstawało na zamówienia polityczne. Z drugiej strony osobno istniała prawdziwa muzyka folkowa pochodząca ze wsi. Taka muzyka wyróżniała się wyjątkową siłą prawdy, tradycjami, więzią z przodkami, duchem przeszłości oraz niesamowitą energią i indywidualności autora. Nie były to osoby sceniczne czy artysty, tylko opowiadały historie społeczności oraz jej życia poprzez muzykę.

Pod koniec lat 80-tych, początek lat 90-tych zaczął rodzić się cały nowy nurt muzyki folkowej. Było to związane z upadkiem obecnego systemu, czyli PRL. Dało to impuls do nowych inspiracji, poszukiwania brzmień oraz przemian w obliczu artystycznym. Były to początki nowego myślenia o muzyce folkowej. Był to moment otwierania świata, zmiana podejścia do folkloru oraz jego interpretacji. Powstała nowa fala muzyków, duża liczba zespołów kameralnych, bandów przyjacielskich.

Jednym z problemem, z którym borykał się ten gatunek muzyczny to brak edukacji. W tamtych czasach w Polsce brakowało edukacji z zakresu tradycji muzycznych, folkloru, a więc większość młodych twórców miały brać sytuację w swoje ręce oraz tworzyć intuicyjnie, pokładając się na własną wiedzę oraz uczucia. Ciekawym był fakt, że nasi sąsiedzi, czyli takie kraje jak Słowacja, Węgry i Czechy swobodnie eksperymentowali oraz zajmowali się rewitalizacją muzyki tradycyjnej, budząc zainteresowanie do muzyki folkowej. Było to możliwe w większym stopniu dzięki edukacji szkolnej. Ogromny wpływ wywierały miejscowe kluby oraz organizacje muzyczno-taneczne. To właśnie z sąsiadów zagranicznych nasi muzycy brali przykład.